Analysis Toolpak zonder Analysis Toolpak

Voorbeeldbestanden bij dit artikel:
  • Niet-Analysis Toolpak varianten
  • Inleiding

    "Analysis Toolpak zonder Analysis Toolpak": wat is me dat voor een cryptische titel! Wees gerust, ik zal het uitleggen… Excel MVP Frank Kabel heeft eind 2004 een aantal functies van Analysis Toolpak (ATP) omgezet in uitgebreide formules, die NIET Analysis Toolpak vereisen.

    Waarom? En wat is Analysis Toolpak? Analysis Toolpak is een Excel invoegtoepassing, die een aantal niet-standaard functies groepeert. Bv. een functie voor het berekenen van het weeknummer van een datum, een getal omzetten in binaire nulletjes en eentjes, het kleinste gemene veelvoud van een aantal getallen, enz. Allemaal handige functies, maar er zijn 2 grote problemen mee:

    1. Je moet zelf eerst de Analysis Toolpak invoegtoepassing laden. Dat kan via menu Extra, dan Invoegtoepassingen en dan het juiste vinkje zetten). Anders kan je geen gebruik maken van die functies en komt er telkens een #NAAM! foutmelding. Prettig is anders! Het is zelfs zo dat Analysis Toolpak standaard niet beschikbaar is. In Excel 2007 en hoger heb je minder last: analysis toolpak functies werden daar omgezet als gewone Excel functies.

    2. Excel versies zijn er in vele talen. Bij het openen van een bestand in een andere taal, worden alle formules automatisch vertaald door Excel. Of toch bijna alle functies. U raadt het al: de functies uit Analysis Toolpak worden niet vertaald! Gevolg is weer de gevreesde #NAAM! foutmelding.

    3. Analysis Toolpak functies werken niet als je ze bijvoorbeeld gebruikt bij Voorwaardelijke opmaak.

    Hoe moet het dan verder? Nooit Analysis Toolpak gebruiken? Neen. Indien jouw bestanden nooit op een andere PC terecht komen, en je hebt de invoegtoepassing geladen, dan is er hoegenaamd geen enkel probleem. Gebruik gewoon die formules. Heb je slechts een handvol van die formules en moet je toch het bestand op een andere PC zetten, pas het dan manueel aan. Vanaf dat je veel (belangrijke) functies hebt, kan je beter Analysis Toolpak niet meer gebruiken.

    Dan vragen jullie mij: Wim, wat is het alternatief dan? Wel, ofwel ga je voor een VBA oplossing. Je schrijft dan je eigen custom function. Simpel gezegd, een nieuwe functie die dan beschikbaar wordt in je hele bestand, en waarvan er op deze site ondertussen al heel veel voorbeelden staan.

    Ofwel, en dat is wat Frank deed, herschrijf je de functies met andere functies die GEEN Analysis Toolpak vereisen. Alle andere functies in Excel, zeg maar. Al is dat niet simpel uiteraard. De nieuwe functies zullen veel langer worden, sommige zullen zelfs matrixformules moeten worden, en andere zijn gewoonweg niet om te zetten (en heb je VBA nodig). Van 32 functies heeft Frank de niet-ATP variant opgesteld. Hij postte ze in de blog van Excel MVP Dick Kusleika, in 4 delen: deel 1, deel 2, deel 3, deel 4.

    Alternatieve functies

    Het opstellen van de formules is niet mijn verdienste, wel het samenbrengen en het voorzien van voorbeelden. Je ziet dat het doenbaar is, maar niet echt simpel (en dat is een understatement)! Als economist moet ik weten dat "There's no such thing as a free lunch": voor wat, hoort wat. Je hebt nu functies die altijd beschikbaar zijn en door Excel correct vertaald worden, maar ze zijn wel langer geworden en vragen meer geheugen van de PC. Dat is de trade-off die je moet maken.

    Van deze functies vind je in het bestandje de niet-Analysis Toolpak variant (alfabetische volgorde (Engels)):

    OmschrijvingATP NederlandsATP Engels
    Bessel J-functieBESSEL.JBESSELJ
    Binair naar decimaalBIN.N.DECBIN2DEC
    Binair naar octaalBIN.N.OCTBIN2OCT
    Decimaal naar binairDEC.N.BINDEC2BIN
    Decimaal naar octaalDEC.N.OCTDEC2OCT
    Zijn 2 waarden gelijk of nietDELTADELTA
    Zet een bedrag als een breuk om in een decimaal getalGULDEN.DEDOLLARDE
    Zet een bedrag als een decimaal getal om in een breukGULDEN.BRDOLLARFR
    Zelfde dag in andere maandZELFDE.DAGEDATE
    Laatste dag van (mogelijk andere) maandLAATSTE.DAGEOMONTH
    FoutfunctieFOUTFUNCTIEERF
    FoutcomplementFOUT.COMPLEMENTERFC
    Dubbele faculteitDUBBELE.FACULTEITFACTDOUBLE
    Grootste gemene delerGGDGCD
    Groter danGROTER.DANGESTEP
    Hexadecimaal naar binairHEX.N.BINHEX2BIN
    Hexadecimaal naar decimaalHEX.N.DECHEX2DEC
    Hexadecimaal naar octaalHEX.N.OCTHEX2OCT
    Is het een even getal of niet?IS.EVENISEVEN
    Is het een oneven getal of niet?IS.ONEVENISODD
    Kleinste gemene veelvoudKGVLCM
    Afronden naar veelvoudAFRONDEN.N.VEELVOUDMROUND
    MultinomiaalMULTINOMIAALMULTINOMIAL
    Netto werkdagenNETTO.WERKDAGENNETWORKDAYS
    Octaal naar binairOCT.N.BINOCT2BIN
    Octaal naar decimaalOCT.N.DECOCT2DEC
    Integer deel van een delingQUOTIENTQUOTIENT
    Willekeurig getal tussen grenzenASELECTTUSSENRANDBETWEEN
    Som van een machtreeksSOM.MACHTREEKSSERIESSUM
    Vierkantswortel van (veelvouden van) piWORTEL.PISQRTPI
    WeeknummerWEEKNUMMERWEEKNUM
    WerkdagWERKDAGWORKDAY

    Wie zin en kennis heeft, mag de andere Analysis Toolpak functies ook eens proberen om te zetten. Laat het mij weten als het lukt. Met de rood gekleurde cellen in het bestandje is er nog een probleem. Als je er meer over wil weten, mail dan maar.

    Update: Guy Meulemans (GiMe) mailde mij voor 2 correcties: bij NETTO.WERKDAGEN en WERKDAG. Bedankt Guy!

    Update: Deze week heeft Wim Hendriksen (Thoralf) mij gemaild met een alternatief voor de GULDEN.BR functie. Ik heb het aangepast in het bestandje (rij 9). Bedankt en proficiat Wim!

    Triestig nieuws kwam er op 5 januari 2005. Frank Kabel stierf in een accident. Hij had op zeer korte tijd zijn Excel MVP award verdiend. O.a. voor 27.000 newsgroup posts op 1 jaar tijd, dus bijna 75 posts per dag… De hele Excel community heeft toen een uiterst gewaardeerd iemand verloren.

    Om toch met een prettige noot af te sluiten: hopelijk hebben de nieuwe functies hun nut voor jou!




    Over Wim

    Wim Gielis is Business Intelligence consultant en Excel expert

    Andere links